Voor de aarde zorgen - verantwoordelijkheid nemen

De grond kan alleen worden verzorgd door de boer die hem bewerkt. Handelen op Wall Street heeft niets te maken met zorgen en niets met verantwoordelijkheid nemen.
Een fragment uit een interview met Vandana Shiva

Vandana Shiva: Elke crisis moet tegelijk een kans zijn. We maken nu een crisis door waarin zelfs gewone mensen in het rijkere deel van de wereld moeten lijden, net zoals de zuidelijke wereld altijd heeft geleden. De globalisering was niets anders dan de vernietiging van de lokale economie. Nu komt het naar Europa, waar de welvaartsstaat wordt ontmanteld. Alle inspanningen om rijkdom en macht in de samenleving te herverdelen liggen onder vuur. Dit is een moment voor de collectieve zoektocht naar een bevredigend leven waarin we allemaal onze plaats op aarde hebben, zowel in termen van zorg voor de aarde als in termen van de aarde toestaan ons te voeden. Dit is zowel een plicht als een recht. Indiase boeren zeggen: "We laten ons niet van het land verdrijven. We zullen niet toestaan dat wetten ons onteigenen." We hebben overal soortgelijke bewegingen nodig. Jonge mensen willen terug naar het land om een leven te leiden voorbij consumptie, voorbij de geldmachine van Wall Street.

Gerald Häfner: Als we onze verbeelding openstellen voor wat er nodig is in de toekomst, heb je dan ideeën over hoe we deze economie kunnen veranderen?

Vandana Shiva: De eerste is weerstand bieden aan de opvatting dat één procent van de mensen alle grondstoffen en rijkdom van de hele planeet bezit. Dat is een waanidee. We hebben manieren nodig om de rijkdom te delen, zodat we stoppen met meer van de aarde te nemen dan goed is. We moeten overgaan van een afbrekende groei-economie naar een economie van geven en teruggeven. Albert Howard, pionier van de biologische landbouw, noemde dat de 'wet van de terugkeer'. Dit betekent dat we de gaven van de aarde terugvorderen als een gemeenschappelijk goed. Wat zijn de basisdingen die we nodig hebben? We hebben voedsel en kleding nodig, kennis en cultuur. Hiervan zijn geen miljarden van filantrokapitalisten voor nodig. Het vereist compassie binnen de samenleving en de weigering om aan angst of hopeloosheid ten prooi te vallen.

Gerald Häfner: Moeten we onze ideeën over landeigendom herzien?

Vandana Shiva: Deze ideeën over privébezit werden ook gecreëerd door het kolonialisme. Land in India kon voor de intrede van het kolonialisme niet gekocht en verkocht worden. Zoals we altijd zeiden: de Schepper heeft het land gemaakt en is eigenaar van het land - wij zorgen er alleen maar voor. Daarom hebben we geen eigendomsrechten, maar een zorgplicht. Ik ben dankbaar dat ik de kans heb gekregen om de privatisering van zaden te voorkomen. Ik heb met veel bewegingen in India samengewerkt om de privatisering van water te voorkomen.

De vrouwen van Plachimada die tegen Coca-Cola vochten, de burgers aan de andere kant van de prachtige Ganges die de handen ineensloegen. Ik herinner me de petitie aan de Wereldbank: 'Onze Moeder Ganges is niet te koop'. Land, zaden, water en voedsel zijn gemeengoed. Kennis is dat ook. Denk aan geschriften zoals de Veda's en de Upanishads van India. Briljante mensen hebben nooit gezegd: “geschreven door die en die”. Bill Gates, die voortdurend dingen patenteert, zegt in verband met het kweken van rijstvariëteiten: "Ik heb het gen voor overstromingstolerantie uitgevonden." Je kunt niet doen alsof jij hebt uitgevonden wat de natuur heeft uitgevonden, of wat andere mensen hebben uitgevonden door hun collectieve creativiteit.
(…)

Ik schreef het boek Oneness vs. the 1% omdat we ontdekten hoe Monsanto werd gekocht door Bayer. Het zijn vermogensbeheerders die de financiële bezittingen van miljardairs beheren. Land, mineralen, bossen en rivieren zijn geprivatiseerd. Daarom zitten we in een crisis. Degenen die de illusie-economie hebben gecreëerd, willen nu de laatste druppel water, de laatste centimeter land, de laatste koolstofopslagcapaciteit op de planeet bezitten. Maar een rivier kan alleen verzorgd worden door de mensen eromheen. De grond kan alleen worden verzorgd door de boer die hem bewerkt. Handelen op Wall Street heeft niets te maken met zorgen en niets met verantwoordelijkheid nemen.

Dit is een fragment van een interview dat Gerald Häfner hield met Vandana Shiva. De volledige tekst van het interview is opgenomen in: Niet te koop - Onafhankelijke journalistiek in het nieuwe normaal (samenstelling: Arno Kaat), Nearchus 2026 | ISBN 9789083633459